Kirsten bij't Vuur

Over PapierKomtTotLeven Leer mij kennen


Ik ben Kirsten bij't Vuur en ik breng sinds 2007 papier tot leven met behulp van papier-mâché. Hoewel andere materialen zich makkelijker laten vormen en meer detail toelaten, heeft papier-mâché mijn hart en handen veroverd.
Mijn artistieke carriere is begonnen met het maken van rekwisieten voor het amateurtheater, waarvoor papier-mâché perfect geschikt is omdat het goedkoop is en tegen een stootje kan. Naarmate mijn ambities groter werden en detail belangrijker werd, heb ik ander materiaal overwogen, maar dat betekende een voor mij te grote omslag in werkwijze: dan had ik prijzige en mogelijk vervuilende grondstoffen moeten gaan aanschaffen en mijn werkwijze daaraan aanpassen. Juist het gebruiksgemak van papier-mâché maakt dat je geen aangepast atelier nodig hebt met energieslurpende oven of speciale ventilatie om werk met giftige stoffen mogelijk te maken. Als ik zin heb om 's avonds nog even door te werken aan een beeld kan ik dat gewoon thuis doen.

Het is wel veel werk om stug papier in de vorm te krijgen die ik voor ogen heb, maar het geeft altijd weer een goed gevoel om uit een stapel oude kranten, een stuk roestig gaas en een emmer behangstijfsel een nieuw karakter te zien ontstaan. Omdat ik vaak wel een jaar aan één beeld werk zijn al mijn creaties vrienden, en ondanks hun vaak fantasierijke uiterlijk in mijn ogen totaal 'echt'.

Werkwijze

Een nieuw werkstuk begint natuurlijk met een idee. In mijn geval kan dat een karakter zijn dat ik heb ontwikkeld in één van mijn verhalen, maar ook een mooie tekening of foto die ik langs zie komen op de sociale media. Ik probeer mijn idee om te zetten in een schets met behulp van foto's en schetsen van begaafdere tekenaars dan ik. Het is ontzettend leuk om mijn boekje met schetsen door te bladeren, want verbazend veel van mijn toenmalige ideeën zijn ook werkelijk omgezet in een echt werk. Ik neem ook graag opdrachten aan, het is voor mij een sport om het plaatje dat zij in hun hoofd hebben zo precies mogelijk te benaderen. Schetsen en foto's zijn ook daarbij weer van groot belang.

Als de schetsen naar mijn zin zijn, wil ik nog weleens een wasmodelletje maken om de verhouding constant te kunnen controleren. Het is veel handiger om aan delen van een figuur te werken dan aan het geheel, en met een 3D model is het nu eenmaal veel makkelijker om de vorm en grootte van elk afzonderlijke onderdeel bij het geheel te laten passen.

Dan komt het moment dat ik lekker aan het werk kan gaan. Ik begin meestal met een grove vorm van gaas of een grote prop papier. Hoewel dat wel vaak gebeurt als mensen met papier-mâché werken, maak ik niet een vorm van gaas om daar vervolgens een dunne laag papier-mâché overheen te plakken. Dan zou ik immers metaalbewerker zijn, en gaas is nog lastiger in de goede vorm te krijgen dan papier. Bovendien krimpt papier-mâché heel sterk en zie je dan altijd het gaas eronder zitten. Als ik een fout zou maken zou die vrijwel onmogelijk te corrigeren zijn omdat het gaas zich niet laat snijden.
Daarom is basisvorm van mijn werk altijd veel smaller dan de uiteindelijke vorm: de kern van gaas geeft alleen stevigheid en vooral een richting om het materiaal in te plakken. Het nadeel hiervan is, dat de verhoudingen in het begin verkeerd zijn, het werkstuk is veel dunner dan het uiteindelijk gaat worden. Ook gaat er veel tijd in zitten om zoveel lagen papier-mâché te plakken dat het werk de juiste dikte krijgt. Die lagen krimpen ook, zodat ik een lichaamsdeel nooit in één keer perfect kan plakken: na een paar lagen wordt het geheel te nat en moet het drogen omdat het anders onder zijn eigen gewicht in elkaar zou zakken. En na dat drogen is de oorspronkelijke vorm voor een deel verdwenen en moet alles weer opnieuw opgebouwd worden.
Voordeel van een werk dat voornamelijk uit papier bestaat, is dat fouten makkelijk weg te snijden zijn. En natuurlijk dat papier-mâché met de nodige aandacht precies in de juiste vorm te krijgen is, die na droging ook zeer hard en duurzaam is en behoorlijk vreemde bochten kan maken zonder af te stoten.

De foto's van verschillende stadia in het ontstaan van een beeld geven een goede indruk van hoe ik te werk ga.